EKOTURİZM

Turizm sektörü bugün dünya çalışanlarının yüzde 8'ine gelir sağlamaktadır. Gelir düzeyi düşük olan ülkelerdeyse çok önemli bir "ihracat" kapısı. Ancak turizm faaliyetlerinin yerel kültürlere ve eko-sistemlere geri dönüşü olmayan olumsuz etkileri diğer kârları gölgeliyor. Aslında turizm, ev sahipliği yapan ekonomiye şaşırtıcı derecede az kazandırıyor. Turistlerin harcadığı para çoğu zaman yabancı tur organizatörleri, hava yolları, büyük/zincir oteller ve diğer servislere aktığı için turizmin yapıldığı ülkeyi terk ediyor.

Ancak artık "alternatif turizm" sektörünün sunduğu yeni seçeneklerle bu durum değişiyor. Mevcut doğal ve kültürel zenginliklere en az etkisi olan ve aynı zamanda eğitsel ve ekonomik açıdan tatmin edici gezilere giderek daha çok rağbet ediliyor. Dünya Turizm Örgütü'ne göre doğa turizmi, turizmde en hızlı büyüyen sektör. Doğa turizminin bir alt bölümünü oluşturan eko-turizm ise yılda yüzde10-30 arasında gelişme gösteriyor. Geçtiğimiz yıllarda anlamlı ve eğitsel deneyimlerin yaşanabileceği gezilere olan talep büyük bir artış gösterdiği için tur organizatörleri ve seyahat acenteleri turizm sektöründe farklı kategoriler sunmaya başladı: Macera turizmi, kültür/din turizmi, gastronomi turizmi, eşcinsel turizmi gibi. Eko-turizm en geniş ve en çok istek gören alternatif turizm şekli olma yolunda. Henüz tanımı yapılamayan eko-turizmi karakterize eden ortak noktalarsa şöyle sıralanabilir:

Doğaya karşı sorumluluk; yaban hayat, habitatlar ve ekosistemler bozulmamalı

Sürdürülebilir bir yaklaşım sunmalı; doğal varlıkları ve yörenin kültürel yapısını, insanların yaşam tarzlarını etkilememeli

Ziyaretçiyi doğa ve doğa koruma konularında besleyebilmeli

Yöredeki doğa koruma çabalarına katkıda bulunmalı.

Eko-turizm söz konusu olduğunda başta unutulmaması gereken şey bunun bir "iş" yani ticari bir girişim olduğu. Bir eko-turizm projesi her ne kadar doğru değerler üzerine kurulmuş olsa da, ekonomik başarısı sağlanmadığı takdirde sürdürülmesi mümkün değil. Başarıya ulaşamayan eko-turizm inisiyatifleriyse yörede yaşayan insanları, gerçekleşemeyen beklentileri yüzünden hayal kırıklığına uğratabilir ve güvenlerini sarsabilir. Dolayısıyla, eko-turizme kalkışacak herhangi bir kişinin, kârlılık konusunu ciddiye alması gerekir ve tecrübeli tur organizatörleri ve acentelerin deneyimlerinden faydalanmalıdır. Ayrıca, yatırım kaynağı sağlama potansiyeli olan farklı kurumlarla da sıkı ilişkiler içinde olmalı, özellikle de yasal ve ekonomik alt yapı sağlayan devlet kurumları bunlar arasında yer almalıdır.

Duyarlı ve eğitimli bir tüketici kitlesine hitap eden eko-turizm, kendisine has doğal ortamlarda, kendisine has canlı türleri ve habitatlarla eğitsel ve etkileşimli bir ilişki sunma potansiyeline sahiptir. Bu potansiyeli gerçekleştirebilmek için doğa koruma uzmanları baştan projeye dahil edilmelidir. Bunun yanı sıra yöre insanlarına da baştan danışılarak proje geliştirilmeli ve her etapta onlarla yürütülmelidir.

Sağladıkları yararlar hakkında halen bazı soru işaretleri bulunsa da, eko-turizm ve diğer alternatif turizm şekilleri dünyanın her yerinde artış gösteriyor. Halk, STK'lar ve kamu kurumları sertifikasyon yöntemleri aracılığıyla eko-turizm için bazı standartlar geliştirmeye yönelik çalışmalar yaparak eko-turizmdeki bu patlamayı kontrol etmeye çabalıyor. Ancak bu çalışmalar şimdilik birbirlerinden kopuk ve yetersiz. Henüz ülkemizde varolmayan bazı sertifikasyon yöntemlerini oturtmaya çalışan kurumlar ve örnek çalışmalar arasında Conservation International (www.ecotravel.org), Meksika'da ülke çapındaki eko-turizm planlaması (www.amtave.com/amtave/comon.html), Belize'de bölgesel, yerel halka dayalı eko-turizm (Toledo Eco-tourism Association) ve Green Globe 21 (www.greenglobe21.com) bulunuyor.

 www.cevreonline.com © Copyright 2007