AMBALAJ ATIKLARI

Ambalaj nedir: 

Bir ürünün, tüketiciye veya kullanıcıya ulaştırılması aşamasında,depolama, taşıma, koruma, saklama, satışa sunum, tanıtım ve reklam gibi pazarlama işlemlerini kolaylaştıran,herhangi bir malzemeden yapılmış tüm ürünlerdir.  

Neleri Kapsar:

Kullanılan malzemeye (plastik, metal, cam, kağıt-karton, kompozit) ve atığın kaynağına (evsel, ticari, endüstriyel) bakılmaksızın, ülke içinde piyasaya sürülen bütün ambalaj ve ambalaj atıkları,

      Ambalaj Tanımına İlişkin Açıklayıcı Örnek

Ayrı bertaraf edilmesi gereken ambalaj atıkları

      • Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği kapsamındaki maddeler ve müstahzarlar ile kontamine olmuş ambalajlar,

      • Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamındaki atıkların ambalajlar,

      • Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamındaki atıkların ambalajlar,

         (Bu atıkların toplanması, taşınması ve bertarafı Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre yapılır)

Kimler Sorumludur ve Sorumlulukları Nelerdir:              

        * Ambalaj üreticileri/ithalatçıları

        • En az atık üretecek ve çevreye en az zarar verecek şekilde ambalaj üretmek,

        • Ambalajı tekrar kullanım, geri dönüşüm veya geri kazanıma uygun olacak şekilde tasarlamak, üretmek,

        • Üretim aşamasında ağır metal muhtevaları ile ilgili sınır değerleri ve temel koşulları sağlamak,

        • Ambalaj atıkları yönetimi kapsamında tüketicileri bilgilendirici eğitim faaliyetleri yapmak,

        • Bildirimde bulunmak, (EK-4 Ambalaj Üreticisi Müracaat Formu)

        • Ambalajları işaretlemek, (Gönüllülük Esasına Göre)

        * Piyasaya sürenler(Dolumcu/paketleyici/marka sahibi/ithalatçı)

        • En az atık üretecek ve geri dönüşümü kolay ambalajları kullanmak,

        • Ürünlerin ambalajlanması sırasında tekrar kullanıma uygun ambalajları tercih etmek,

        • Piyasaya Süren Müracaat Formu’nu internet aracılığıyla doldurabilmek için Bakanlığa müracaat ederek internet erişim

          şifresi ile kod numarası almak,

        • Bir önceki yıl piyasaya sürdüğü ürünlerin ambalajları için Piyasaya Süren Müracaat Formu’nu internet aracılığıyla

          doldurarak bir sureti ile birlikte her yıl Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa göndermek,

        • Geri kazanım hedeflerini sağlamak,

        • Geri kazanım hedeflerini sağlamak, bu konuda belediyeler ve lisans almış olan işletmeler ile birlikte sözleşmeler yapmak,

        • Eğitim faaliyetlerinde bulunmak ve ilgili harcamaları karşılamak,

        • Geri kazanıma ilişkin belgeleri Bakanlığa göndermek,

Tesis bu yükümlülükleri yetkilendirilmiş kuruluşa devredebilir.

Geri Kazanım Hedefleri

Malzemeye göre yıllık geri kazanım hedefleri (%)
Yıllar	Cam	Plastik	Metal	Kağıt/Karton
2005	32	32	30	20
2006	33	35	33	30
2007	35	35	35	35
2008	35	35	35	35
2009	36	36	36	36
2010	37	37	37	37
2011	38	38	38	38
2012	40	40	40	40
2013	42	42	42	42
2014	44	44	44	44
2015	48	48	48	48
2016	52	52	52	52
2017	54	54	54	54
2018	56	56	56	56
2019	58	58	58	58
2020	60	60	60	60

Yetkilendirilmiş Kuruluşlar

       Plastik, Metal, Cam, Kağıt – Karton ve Kompozit Ambalaj Atıkları Konusunda;

ÇEVKO    Çevre Koruma ve Ambalaj Atıkları Değerlendirme Vakfı

Ambalaj Atıkları Lisansı Alan işletmeler Listesi

        İl Çevre ve Orman Müdürlükleri

          • Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması için belediyeler, piyasaya sürenler ve yetkilendirilmiş kuruluşlar

             arasında koordinasyonu sağlamak,

          • Denetim yapmak ve cezai müeyyide veya idari yaptırım uygulamak,

          • İl sınırları içinde faaliyette bulunan ambalaj üreticilerini ve piyasaya sürenleri tespit etmek,  Ambalaj Üreticisi

 Müracaat Formu ve  Piyasaya Süren Müracaat Formu’nun her yıl Bakanlığa gönderilmesini sağlamak, göndermeyenler

 hakkında cezai müeyyide veya idari yaptırım uygulamak,

          • Toplama ayırma ve geri dönüşüm tesisi lisans başvuru dosyasının tamamlanmasını sağlayarak Bakanlığa

 göndermek,

          • Ekonomik işletmeler ve/veya yetkilendirilmiş kuruluşlarla birlikte geri kazanılmış ürünlerin kullanımını

 özendirmek,

          • Ambalaj atıkları yönetimi kapsamında, sorumluluk verilen tarafları bilgilendirici eğitim faaliyetleri yapmak

        Belediyeler

        Büyükşehir Belediyeleri;

          - Ambalaj atıklarını düzenli depolama sahalarına kabul etmemek ve bu konuda gerekli önlemleri almak,

          - İlçe ve ilk kademe belediyeleri tarafından yürütülen çalışmalarda koordinasyonu sağlamak, bu konuda

            yürütülen çalışmaları desteklemek,

          - Ambalaj atıkları yönetimi kapsamında, sorumluluk verilen taraflarla birlikte bilgilendirici eğitim faaliyetleri

            yapmak ve bu tür faaliyetlere katkıda bulunmak,

         İl, ilçe ve ilk kademe belediyeleri;

          - Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplamak veya toplattırmak,

          - Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması için lisans almış işletmeler,

            piyasaya sürenler ve/veya yetkilendirilmiş kuruluşlar ile birlikte ambalaj atıkları yönetim planını hazırlayarak

          - Bakanlığa sunmak,

          - Hazırlanan ambalaj atığı yönetim planı doğrultusunda ayrı toplama çalışmasının başlatıldığı bölgelerde,

            çalışmaların ambalaj atığı yönetim planına uygun olarak yapılıp yapılmadığını denetlemek, bu konuda önlem almak

            ve ambalaj atıklarını ayrı olarak biriktirmeyen ambalaj atığı üreticilerine idari yaptırım uygulmak,

          - Sözleşme yaptığı lisanslı işletme veya işletmeler tarafından yürütülen kaynakta ayrı toplama çalışmalarını

            toplama aracı, personel, ekipman yerleştirme ve benzeri idari ve teknik konularda desteklemek,

          - Ambalaj atıklarının evsel atık toplama araçlarına alınmaması için gerekli tedbirleri almak,.

          - Ambalaj atıklarının düzenli depolama sahalarına kabul edilmemesi için gerekli önlemleri almak,

          - Lisans başvurusunda bulunacak olan toplama ayırma ve geri dönüşüm tesislerine çalışabilecekleri uygun

            çalışma alanlarını göstermek,

          - Toplama ayırma ve geri dönüşüm tesislerini belediye imar planları üzerinde işaretler ve altyapı hizmetlerini

             öncelikle yapmak,

          - Ambalaj atıkları yönetimi kapsamında, sorumluluk verilen taraflarla birlikte bilgilendirici eğitim faaliyetlerini yapmak, bu tür

            faaliyetlere katkıda bulunmak.

        Satış noktaları

• Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanmasını sağlamak amacıyla, satış noktalarının girişinde atıkların nihai tüketiciden ayrı toplanmasını ve türlerine göre tasnifini sağlamak ve bu amaçla tüketicileri bilgilendirmek üzere ambalaj atığı toplama noktaları oluşturmak,

• Ambalaj atıklarını, ilgili belediyenin sözleşme imzaladığı lisanslı toplama ayırma tesisine bedelsiz olarak vermek,   

• Bakanlıktan kod numarası almamış olan piyasaya süren işletmeleri tespit ederek Bakanlığa bildirmek, kod numarası almamış işletmelerin ürünlerini satmamak ve bu konuda yetkilendirilmiş kuruluşlar ile işbirliği yapmak,

• Yapılan çalışmalara ilişkin bilgileri her yıl Şubat ayı sonuna kadar bulunduğu ildeki il çevre ve orman müdürlüklerine göndermek,

          Geri kazanım hedeflerine ulaşılamaması

           Yetkilendirilmiş kuruluşa üye olmayan piyasaya sürenler ile yetkilendirilmiş kuruluşlar, geri kazanım oranlarını

           sağlayamamaları durumunda;

          • Takip eden ilk yıl o yıl için uygulanan geri kazanım hedeflerine ilaveten, eksik kalan miktarın yüzde on fazlası,

          • İkinci yılda öngörülen hedeflere ulaşamazlarsa eksik kalan miktarın yüzde on fazlası,

          • Üçüncü yılda da öngörülen hedeflere ulaşamazlarsa cezai müeyyide veya idari yaptırım   uygulanır.

          Ambalajların Üretim Aşamasında İşaretlenmesi:

         Ambalaj atıklarının geri toplanması, tekrar kullanılması, geri kazanımının kolaylaştırılması ve tüketicinin bilgilendirilmesi amacıyla ambalajlar üretimleri sırasında işaretlenir. Bu işaretleme gönüllülük esasına dayanır ve

şu şekilde yapılır;

         • Ambalaj üreticileri, ürettikleri ambalajların üzerinde,  Ambalajların Üzerinde Kullanılacak Sembol ile

Ambalaj İşaretleme Sistemi’ne göre ambalajın cinsini belirten kısaltma ve malzeme cinsine ait

numarayı bulundurur.

          • Sembolün merkezine ambalajın üretildiği malzemenin cinsini temsil eden numara, altına da büyük harfler ile

 malzeme cinsini temsil eden kısaltma yazılır.

          • Ek-2 Ambalaj İşaretleme Sistemi’nde tanımlanan malzeme cinslerinin dışında yer alan malzemeler işaretlenmez.

          • İşaretlemenin, ambalajın üzerinde; kolayca görülebilir, okunabilir, ambalaj açıldığı takdirde bile kalıcı ve

 dayanıklı olması sağlanır. İşaretleme, teknik nedenlerden dolayı ambalajın üzerinde yapılamıyorsa, piyasaya

süren tarafından ambalajın veya etiketin üzerinde yapılır.

 Ambalajların Piyasaya Sürenler Tarafından İşaretlenmesi:

          • Ambalajların, kullanım sonucu oluşan atıklarının, Yönetmelikte belirtilen esaslara uygun olarak toplama ve geri

 kazanım sistemine dahil olduğunun belirtilmesi ve tüketicinin bilgilendirilmesi amacıyla, ambalajlar piyasaya sürenler

 tarafından işaretlenir. Bu işaretleme gönüllülük esasına dayanır.

          •  Piyasaya sürenler, ambalajın veya etiketin üzerinde Ambalajların Üzerinde Kullanılacak Sembol ile

bu sembolün altında Bakanlığın verdiği kod numarasını bulundurur. Yetkilendirilmiş kuruluşa üye olan piyasaya

 sürenler ise ambalajın veya etiketin üzerinde üye olduğu yetkilendirilmiş kuruluşun sembolünü bulundurur.

Bu işaretleme piyasaya sürenin geri kazanım konusunda dahil olduğu sistemi belirtir ve Bakanlık tarafından kayıt

 altında olduğunu gösterir.

          • İşaretleme ambalajın veya etiketin üzerine yapılır, kolayca görülebilir, okunabilir, ambalaj açıldığı takdirde bile

 kalıcı ve dayanıklı olur. Kullanılan etiketler, geri kazanımı olumsuz etkilemeyecek malzemeden üretilir ve yapıştırılır.

          • Bakanlıktan kod numarası almamış ambalajlı ürünlerin, piyasaya süren işletmeler tarafından piyasaya sürülmesi

ve satış noktalarında satılmaları yasaktır. Aksine hareket eden piyasaya sürenler ve satış noktaları Yönetmelik

hükümlerine göre müteselsil olarak sorumludurlar.

Geri Kazanılabilir Ambalaj Sembolü