AMBALAJ ATIKLARI

AMBALAJ ATIKLARI

Ambalaj nedir:

Bir ürünün, tüketiciye veya kullanıcıya ulaştırılması aşamasında,depolama, taşıma, koruma, saklama, satışa sunum, tanıtım ve reklam gibi pazarlama işlemlerini kolaylaştıran,herhangi bir malzemeden yapılmış tüm ürünlerdir.

Neleri Kapsar:

Kullanılan malzemeye (plastik, metal, cam, kağıt-karton, kompozit) ve atığın kaynağına (evsel, ticari, endüstriyel) bakılmaksızın, ülke içinde piyasaya sürülen bütün ambalaj ve ambalaj atıkları,

Ambalaj Tanımına İlişkin Açıklayıcı Örnek

Ayrı bertaraf edilmesi gereken ambalaj atıkları

• Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği kapsamındaki maddeler ve müstahzarlar ile kontamine olmuş ambalajlar,

• Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamındaki atıkların ambalajlar,

• Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamındaki atıkların ambalajlar,

(Bu atıkların toplanması, taşınması ve bertarafı Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre yapılır)

Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinde İl Çevre ve Orman Müdürlüklerine Yetki Devri Yapıldı

6.11.2008 tarih ve 27046 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik değişikliği ile Yönetmeliğin 6,17 ve 23. Maddelerinde değişiklik yapılmıştı. Çevre ve Orman Bakanlığı bu Yönetmelik değişikliğine dayanarak 2009 yılı başından itibaren İl Çevre ve Orman Müdürlüklerine yetki devri yaptı. Bugüne kadar Bakanlık merkez teşkilatınca yürütülen işlemlerin bazıları 01.01.2009 tarihinden itibaren, tesislerin bulundukları il çevre ve orman müdürlüklerince yürütülecektir. Bu işlemler;

·     Ambalaj atığı toplama ayırma tesisleri lisans başvurusu,

·     Ambalaj atığı geri dönüşüm tesisi lisans başvurusu,

·     Ambalaj atığı toplama ayırma tesislerine lisans ve geçici çalışma izni verilmesi,

·     Ambalaj atığı geri dönüşüm tesislerine lisans verilmesi,

·     Piyasaya sürülen ambalajların üzerine yazılmak üzere kod numarası verilmesi,

·     Piyasaya sürenlerin bildirim ve belgelemeye yönelik yükümlülüklerinin izlenmesi ve denetlenmesi (Ek-5 Piyasaya Süren Müracaat Formu).

·     Ambalaj üreticilerinin bildirim ve belgelemeye yönelik yükümlülüklerinin izlenmesi ve denetlenmesi (Ek-4 Ambalaj Üreticisi Müracaat Formu),

·     Yönetmelik kapsamındaki işletmelerin Bakanlığa sunmakla yükümlü olduğu belgeleri incelenmesi,

·     Yönetmeliğe aykırılık halinde gerekli yaptırımın uygulanmasının sağlanması ve lisans/ geçici çalışma izninin iptal edilmesi

işlemleridir.

Buna göre;

·     -Ek-4 Ambalaj Üreticisi Müracaat Formu’

·     -Ek-5 Piyasaya Süren Müracaat Formu ve Piyasaya sürenlere ait; toplama, geri dönüşüm ve geri kazanım ile ilgili olarak gerçekleştirdikleri çalışmaları kapsayan bilgi ve belgeleri her yıl Şubat ayı sonuna kadar İl Çevre ve Orman Müdürlüklerine gönderilecektir.

Kimler Sorumludur ve Sorumlulukları Nelerdir:

* Ambalaj üreticileri/ithalatçıları

- En az atık üretecek ve çevreye en az zarar verecek şekilde ambalaj üretmek,

- Ambalajı tekrar kullanım, geri dönüşüm veya geri kazanıma uygun olacak şekilde tasarlamak, üretmek,

- Üretim aşamasında ağır metal muhtevaları ile ilgili sınır değerleri ve temel koşulları sağlamak,

- Ambalaj atıkları yönetimi kapsamında tüketicileri bilgilendirici eğitim faaliyetleri yapmak,

- Bildirimde bulunmak, (EK-4 Ambalaj Üreticisi Müracaat Formu)

- Ambalajları işaretlemek, (Gönüllülük Esasına Göre) (Eğer bir ambalajlı ürün 200m² ve üzeri alışveriş merkezinde,

süpermarketlerde satılacak ise o ambalajın işaretlenmesi zorunludur)

* Piyasaya sürenler(Dolumcu/paketleyici/marka sahibi/ithalatçı)

- En az atık üretecek ve geri dönüşümü kolay ambalajları kullanmak,

- Ürünlerin ambalajlanması sırasında tekrar kullanıma uygun ambalajları tercih etmek,

- Piyasaya Süren Müracaat Formu’nu internet aracılığıyla doldurabilmek için ilgili İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne müracaat

ederek internet erişim şifresi ve kod numarası almak,

- Bir önceki yıl piyasaya sürdüğü ürünlerin ambalajları için Piyasaya Süren Müracaat Formu’nu doldurarak her yıl Şubat ayı sonuna

kadar İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne göndermek,

Tesis bu yükümlülükleri yetkilendirilmiş kuruluşa devredebilir.

Geri Kazanım Hedefleri

Malzemeye göre yıllık geri kazanım hedefleri (%)

Yıllar

Cam

Plastik

Metal

Kağıt/Karton

2005

32

32

30

20

2006

33

35

33

30

2007

35

35

35

35

2008

35

35

35

35

2009

36

36

36

36

2010

37

37

37

37

2011

38

38

38

38

2012

40

40

40

40

2013

42

42

42

42

2014

44

44

44

44

2015

48

48

48

48

2016

52

52

52

52

2017

54

54

54

54

2018

56

56

56

56

2019

58

58

58

58

2020

60

60

60

60

Yetkilendirilmiş Kuruluşlar

Plastik, Metal, Cam, Kağıt – Karton ve Kompozit Ambalaj Atıkları Konusunda;

ÇEVKO Çevre Koruma ve Ambalaj Atıkları Değerlendirme Vakfı

Ambalaj Atıkları Lisansı Alan işletmeler Listesi

İl Çevre ve Orman Müdürlükleri

• Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması için belediyeler, piyasaya sürenler ve yetkilendirilmiş kuruluşlar

arasında koordinasyonu sağlamak,

• Denetim yapmak ve cezai müeyyide veya idari yaptırım uygulamak,

• İl sınırları içinde faaliyette bulunan ambalaj üreticilerini ve piyasaya sürenleri tespit etmek, Ambalaj Üreticisi

Müracaat Formu ve Piyasaya Süren Müracaat Formu’nun her yıl Bakanlığa gönderilmesini sağlamak, göndermeyenler

hakkında cezai müeyyide veya idari yaptırım uygulamak,

• Toplama ayırma ve geri dönüşüm tesisi lisans başvuru dosyasının tamamlanmasını sağlayarak Bakanlığa

göndermek,

• Ekonomik işletmeler ve/veya yetkilendirilmiş kuruluşlarla birlikte geri kazanılmış ürünlerin kullanımını

özendirmek,

• Ambalaj atıkları yönetimi kapsamında, sorumluluk verilen tarafları bilgilendirici eğitim faaliyetleri yapmak

Belediyeler

Büyükşehir Belediyeleri;

- Ambalaj atıklarını düzenli depolama sahalarına kabul etmemek ve bu konuda gerekli önlemleri almak,

- İlçe ve ilk kademe belediyeleri tarafından yürütülen çalışmalarda koordinasyonu sağlamak, bu konuda

yürütülen çalışmaları desteklemek,

- Ambalaj atıkları yönetimi kapsamında, sorumluluk verilen taraflarla birlikte bilgilendirici eğitim faaliyetleri

yapmak ve bu tür faaliyetlere katkıda bulunmak,

İl, ilçe ve ilk kademe belediyeleri;

- Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplamak veya toplattırmak,

- Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması için lisans almış işletmeler,

piyasaya sürenler ve/veya yetkilendirilmiş kuruluşlar ile birlikte ambalaj atıkları yönetim planını hazırlayarak

- Bakanlığa sunmak,

- Hazırlanan ambalaj atığı yönetim planı doğrultusunda ayrı toplama çalışmasının başlatıldığı bölgelerde,

çalışmaların ambalaj atığı yönetim planına uygun olarak yapılıp yapılmadığını denetlemek, bu konuda önlem almak

ve ambalaj atıklarını ayrı olarak biriktirmeyen ambalaj atığı üreticilerine idari yaptırım uygulmak,

- Sözleşme yaptığı lisanslı işletme veya işletmeler tarafından yürütülen kaynakta ayrı toplama çalışmalarını

toplama aracı, personel, ekipman yerleştirme ve benzeri idari ve teknik konularda desteklemek,

- Ambalaj atıklarının evsel atık toplama araçlarına alınmaması için gerekli tedbirleri almak,.

- Ambalaj atıklarının düzenli depolama sahalarına kabul edilmemesi için gerekli önlemleri almak,

- Lisans başvurusunda bulunacak olan toplama ayırma ve geri dönüşüm tesislerine çalışabilecekleri uygun

çalışma alanlarını göstermek,

- Toplama ayırma ve geri dönüşüm tesislerini belediye imar planları üzerinde işaretler ve altyapı hizmetlerini

öncelikle yapmak,

- Ambalaj atıkları yönetimi kapsamında, sorumluluk verilen taraflarla birlikte bilgilendirici eğitim faaliyetlerini yapmak, bu tür

faaliyetlere katkıda bulunmak.

Satış noktaları

Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanmasını sağlamak amacıyla, satış noktalarının girişinde atıkların nihai tüketiciden ayrı toplanmasını ve türlerine göre tasnifini sağlamak ve bu amaçla tüketicileri bilgilendirmek üzere ambalaj atığı toplama noktaları oluşturmak,
Ambalaj atıklarını, ilgili belediyenin sözleşme imzaladığı lisanslı toplama ayırma tesisine bedelsiz olarak vermek,
Kod numarası almamış olan piyasaya süren işletmeleri tespit ederek İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne bildirmek, kod numarası almamış işletmelerin ürünlerini satmamak ve bu konuda yetkilendirilmiş kuruluşlar ile işbirliği yapmak,
Yapılan çalışmalara ilişkin bilgileri her yıl Şubat ayı sonuna kadar bulunduğu ildeki il çevre ve orman müdürlüklerine göndermek,

Geri kazanım hedeflerine ulaşılamaması

Yetkilendirilmiş kuruluşa üye olmayan piyasaya sürenler ile yetkilendirilmiş kuruluşlar, geri kazanım oranlarını

sağlayamamaları durumunda;

• Takip eden ilk yıl o yıl için uygulanan geri kazanım hedeflerine ilaveten, eksik kalan miktarın yüzde on fazlası,

• İkinci yılda öngörülen hedeflere ulaşamazlarsa eksik kalan miktarın yüzde on fazlası,

• Üçüncü yılda da öngörülen hedeflere ulaşamazlarsa cezai müeyyide veya idari yaptırım uygulanır.

Ambalajların Üretim Aşamasında İşaretlenmesi:

Ambalaj atıklarının geri toplanması, tekrar kullanılması, geri kazanımının kolaylaştırılması ve tüketicinin bilgilendirilmesi amacıyla

ambalajlar üretimleri sırasında işaretlenir. Bu işaretleme gönüllülük esasına dayanır ve şu şekilde yapılır;

• Ambalaj üreticileri, ürettikleri ambalajların üzerinde, Ambalajların Üzerinde Kullanılacak Sembol ile

Ambalaj İşaretleme Sistemi’ne göre ambalajın cinsini belirten kısaltma ve malzeme cinsine ait numarayı bulundurur.

• Sembolün merkezine ambalajın üretildiği malzemenin cinsini temsil eden numara, altına da büyük harfler ile malzeme cinsini temsil

eden kısaltma yazılır.

• Ek-2 Ambalaj İşaretleme Sistemi’nde tanımlanan malzeme cinslerinin dışında yer alan malzemeler işaretlenmez.

Ambalajların Piyasaya Sürenler Tarafından İşaretlenmesi:

• Ambalajların, kullanım sonucu oluşan atıklarının, Yönetmelikte belirtilen esaslara uygun olarak toplama ve geri kazanım sistemine dahil olduğunun belirtilmesi ve tüketicinin bilgilendirilmesi amacıyla, ambalajlar piyasaya sürenler tarafından işaretlenir. Bu işaretleme gönüllülük esasına dayanır.

(Eğer bir ambalajlı ürün 200m² ve üzeri alışveriş merkezinde (süpermarketlerde) satılacak ise o ambalajın işaretlenmesi zorunludur)

• Piyasaya sürenler, ambalajın veya etiketin üzerinde Ambalajların Üzerinde Kullanılacak Sembol ile bu sembolün altında kod numarasını bulundurur. Yetkilendirilmiş kuruluşa üye olan piyasaya sürenler ise ambalajın veya etiketin üzerinde üye olduğu yetkilendirilmiş kuruluşun sembolünü bulundurur.Bu işaretleme piyasaya sürenin geri kazanım konusunda dahil olduğu sistemi belirtir ve Bakanlık tarafından kayıt altında olduğunu gösterir.

• İşaretleme ambalajın veya etiketin üzerine yapılır, kolayca görülebilir, okunabilir, ambalaj açıldığı takdirde bile kalıcı ve dayanıklı olur. Kullanılan etiketler, geri kazanımı olumsuz etkilemeyecek malzemeden üretilir ve yapıştırılır.

• Kod numarası almamış ambalajlı ürünlerin, piyasaya süren işletmeler tarafından piyasaya sürülmesi ve satış noktalarında satılmaları yasaktır. Aksine hareket eden piyasaya sürenler ve satış noktaları Yönetmelik hükümlerine göre müteselsil olarak sorumludurlar.

Geri Kazanılabilir Ambalaj Sembolü