ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN TASARIM ESASLARI

 

Atıksu arıtma tesisleri, çeşitli faaliyetler sonucu ortaya çıkan sıvı atıkların arıtıldıkları, içerisindeki kirletici parametrelerin giderildiği tesislerdir. Arıtma tesisleri genellikle birbirini takip eden ardışık havuz veya tanklardan meydana gelirler. Arıtma tesisleri, kurulum amacına ve sağlanması istenilen deşarj standartlarına göre, fiziksel, kimyasal, fizikokimyasal veya biyolojik işlemlerin bir veya birkaçını gerçekleştirebilirler.

Atıksu arıtma tesislerinin sağlıklı bir şekilde çalışması, öncelikle söz konusu arıtma tesisinin planlama ve projelendirme aşamasında verilerin sağlıklı bir şekilde seçilmesi ile mümkündür.

Bir atıksu arıtma tesisinin projelendirilmesi aşamasında verilere ihtiyaç duyulmaktadır.

 

1.    Giriş Debisi

 

2.    Debi değişimi (Saatlik, Günlük, Aylık vb.)

 

3.    Kirlilik Yükü Değerleri

3.1.BOİ Yükü (Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı)

3.2.KOİ Yükü (Kimyasal Oksijen İhtiyacı)

3.3.pH

3.4.N,P

3.5.Atıksuyun Özelliğine Göre İstenilen Diğer Analizler

 

4.    İstenilen Çıkış Suyu Kalitesi

 

5.    Atıksu Arıtma Tesisinin Kurulacağı Alana Ait Özellikler

1.DEBİ:

Atıksu arıtma tesisinin projelendirilmesi aşamasında ihtiyaç duyulan verilerden birisi olan debinin tespit edilebilmesinde en sağlıklı yöntem ölçüm yapmaktır. Ancak söz konusu debi ölçümü, gerçek debiyi temsil edebilecek nitelikte ve debideki değişimleri kapsayacak şekilde yapılmalıdır.  Ölçüm yapmanın zor veya uzun olduğu, veya ölçüm yapmanın imkansız olduğu durumlarda ise bazı mevcut verilere dayanarak debiyi tespit etmekte mümkündür. Örneğin henüz kurulmamış, planlama aşamasında olan bir sanayi tesisinin veya yerleşim alanının debisini, kirlilik yüklerini ölçmek mümkün değildir. Bu durumda yerleşim alanı için kişi başına su kullanım miktarına, nüfusa veya tüketilen içme ve kullanma suyu miktarının kanala dönüş yüzdesi ile debi tahmininde bulunulabilir. Endüstri tesisleri için ise, benzer proses içeren tesislerin su kullanım miktarları, üretilen ürün miktarı başına oluşan atıksu miktarları incelenerek debi tahmininde bulunmak mümkündür.

 

DEBİ ÖLÇÜM CİHAZI	ÖLÇÜM PRENSİBİ
1. Basınçlı borularda
a.Venturi metre	Basınç değişimi ölçülür.
b.Ölçüm ağzı (nozzle)	Basınç değişimi ölçülür.
c.Orifis metre	Basınç değişimi ölçülür.
d.Elektromanyetik metre	Manyetik alan oluşturulur voltaj ölçülür.
e.Türbin metre	Türbin kullanılır.
f. Akustik esaslı debimetre	Hız ve akışkan seviyesini ölçmede ses dalgası kullanılır.
2. Açık kanallarda
a. Kanal	Kanalda kritik derinlik ölçülür.
b. Savak	Savak arkasındaki su yüksekliği ölçülür.
c. Derinlik ölçümü	Akımın derinliğini ölçmede yüzgeç kullanılır.
g. Akustik esaslı debimetre	Hız ve sıvı seviyesini ölçmede ses dalgası kullanılır.
3. Açık akışlı enjektör (Kennison enjektörü veya Kaliforniya boru yöntemi)	Serbest düşme ucundaki akış derinliği ölçülür.

2.DEBİ DEĞİŞİMİ:

Atıksu arıtıma tesislerinin tasarımında debinin tespit edilmesi kadar debinin değişimi de önemlidir. Kentsel atıksularda bu değişim günlük, saatlik yada mevsimsel olabilir. Örneğin tatil bölgelerinin arıtma tesisi tasarım parametrelerinin belirlenmesi aşamasında, yazın bölgenin nüfusunun, nüfusa bağlı olarak debinin, debiye bağlı olarak kirlilik yüklerinin de artacağı dikkate alınmalıdır. Endüstri tesislerinde ise debideki değişim  kentsel atıksulara nispeten daha azdır. Değişim doğrudan üretim teknolojisine ve çalışma süresine bağlıdır.

---

Atıksu Arıtma Tesislerinin Tasarım Esasları

1.Debi

2.Debi Değişimi

3.Kirlilik Yükleri

3.1-2. Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (Boi) ve Kimyasal Oksijen İhtiyacı  (Koi)

3.3. Azot (N) Ve Fosfor (P) Değerleri

3.4. Ph

4. İstenilen Çıkış Suyu Kalitesi

5.  Atıksu Arıtma Tesisinin Kurulacağı Alana Ait Özellikler

---