ÇED YÖNETMELİĞİ VE UYGULAMALARI

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED)

Çevreye önemli etkileri olabilecek faaliyetlerle ilgili projelerin planlama aşamasından başlayarak; faaliyetin inşaat, işletme ve faaliyettin sona erdirilmesinden sonra meydana gelebilecek etkilerinin, proje hakkında karar alınmadan önce bilimsel yöntem ve tekniklerle incelenmesi, projenin tüm uygulama aşamalarında bu etkilerin ve önlemlerin izlenmesi ve denetlenmesi sürecidir.

ÇED’İN Amacı

Ekonomik ve sosyal gelişmeyi önlemeden, çevre değerlerini ekonomik politikalar karşısında korumak, planlanan bir faaliyetin yol açabileceği bütün olumsuz çevresel etkilerinin önceden tespit edilip gerekli önlemlerin alınmasını sağlamaktır ÇED Yönetmeliği’nin Dayanağı Çevre Kanunu’nun 10. Maddesi’dir. 10.madde; “Gerçekleştirmeyi planladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açacak kurum, kuruluş ve işletmeler bir “Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu” hazırlarlar”.

ÇED Yönetmeliğinin Gelişimi

07.02.1993 tarihinde Yönetmelik yürürlüğe girmiştir. 23.06.1997, 06.06.2002, 16.12.2003 ve son olarak 17.07.2008 tarihinde revize edilerek bugünkü şeklini almıştır.

Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği

Görevleri

Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama (ÇED) Yönetmeliğinin EK-1 listesinde yer alan çevresel etki değerlendirmesi uygulanacak projelerin süresi içerisinde halkın bilgilendirilmesi ile ilgili koordinasyonu sağlamak ve seçme, eleme kriterlerine tabi projelere ilişkin uygulanacak işlemlerle ilgili olarak İl Müdürünce iş ve işlemleri yapmak, Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü görev alanına giren konulara ilişkin olarak değerlendirmek ve sonuçlandırmak,

Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Yönetmeliği gereği karar verilen projelerin inşaat/gerçekleşme, işletme ve işletme sonrasında Yönetmelik hükümlerine göre izlenmesi ve kontrolünü yapmak, yaptırmak ve gerekli koordinasyonu sağlamak,

Çevre düzeni planlarının uygulanmasını izlemek, kontrolü için verilecek iş ve işlemleri yapmak, yaptırmak ve İl müdürünü bilgilendirmek,

Ülke, bölge, havza ve sektör çevre yönetim plan uygulamalarını izlemek ve kontrolünü yapmak, yaptırmak ve gerekli koordinasyonu sağlamak,

Stratejik çevresel değerlendirme ile ilgili işlerin izlenmesi için Bakanlıkça verilecek iş ve işlemleri yapmak, yaptırmak ve Bakanlık ile koordinasyonu sağlamak,

Görevleriyle ilgili konularda ulusal ve uluslararası gelişmeleri izlemek ve değerlendirmek, gerektiğinde ilgili dairelerle koordinasyonu sağlamak,

Bakanlıkça belirtilen format doğrultusunda il genelinde çevre durum raporlarının, il çevre sorunları ve öncelikleri envanterinin il’e ait çevre değerleri ve kirlilik haritalarını hazırlamak, sonuçlarından Bakanlığa bilgi vermek,

Avrupa Çevre Ajansına üyelik çerçevesinde Bakanlıkça verilen görevleri yerine getirmek,

Bakanlıkça oluşturulacak çevre veri tabanına veri girişini sağlamak,

Bakanlıkça belirlenen sürelerde ve önceki yıllarla karşılaştırılarak, Ocak-Aralık verilerini içerecek şekilde hazırlanacak olan il çevre durum raporunun takip eden yılın Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa gönderilmesini sağlamak,

Çevre ve Orman Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanunda tanımlanan çevre düzeni planına ilişkin; çevre düzeni planı yapımı, revizyonu, ilavesi ve değişikliği konusundaki başvuruların incelenmesi, Bakanlık ile koordinasyonun sağlanması ve incelenen planların Bakanlığa gönderilmesini sağlamak, onaylamak üzere il idare kurulunun gündeminde bulunan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının il de eğer var ise çevre düzeni planlarına uygunluğunu incelemek ve gerektiğinde Bakanlık ile koordinasyonu sağlamak,

Görev alanına giren diğer mevzuatlarla verilen kontrol, gözetim ve takip görevlerini yapmak,

Görev alanına giren konularda eğitici ve tanıtıcı faaliyetlerde bulunmak,
İl Müdürünce verilecek diğer görevleri yapmak

İşlem Adı: Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED)  

İşlem Hakkında Kısa Bilgi:

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) : Gerçekleştirilmesi planlanan projelerin, çevreye olabilecek olumlu ya da olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ve teknoloji alternatiflerinin saptanarak değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve denetlenmesinde sürdürülecek çalışmaları belirlemek amaçlanmaktadır.

Başvuru Koşulları:

ÇED Yönetmeliği
a) EK-I listesinde yer alan projeler
b) EK-II listesinde yer alan projeler
(kurulu veya planlanan projeler)  

Valilikce Yapılacak İşlemlerde Gerekli Belgeler

• Başvuru dilekçesi

• Çevre düzeni / İmar Planı (Bölgeye ait)

• Vaziyet planı

• Proje özeti, İş akım şeması, planlanan kapasite veya varsa kapasite raporu

• Mülkiyete ilişkin bilgi ve belgeler

• Varsa ilgili kurum görüşleri

Valilikce Yapılan İşlem Adımları:

1)İstenen belgelerle birlikte Başvuru dilekçesi,

2)Tesisin incelenmesi, (Projenin yeri ve türü incelenir. İncelemede Ek 5 listesi dikkate alınır.İnceleme ve değerlendirmede gerek görülürse Yönetmeliğin 17. Maddesindeki işlemler yapılır.)

3)Proje Tanıtım Dosyası,  Eleme Kontrol Listesi doldurularak inceleme ve değerlendirme işlemi tamamlanır,

4)ÇED Yönetmeliği Ek II 'de yer alıyorsa "ÇED Gereklidir" ya da "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilir, (Valilik, yapılan çalışmaları dikkate alarak proje hakkında “ÇED Gereklidir” veya “ÇED Gerekli Değildir  ” kararını  verir. )

5)“ÇED Gerekli Değildir ” kararı  verilen projeler için ÇED Gerekli Değildir Belgesi  düzenlenir, (ÇED Gerekli Değildir Belgesi  bedeli olarak 1.000 TL'nin Çeve ve orman Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi hesabına yatırılması gerekmektedir.)

6)“ÇED Gereklidir” Kararı verilen projeler için Yönetmeliğin 17. maddesinin son paragrafında yer alan ““Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir”  kararı alınan projeler ( 7 nci madde uyarınca ) Çevresel Etki Değerlendirmesine tabidir. Bir yıl içinde( 8 inci maddeye göre) Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecinin  başlatılmaması durumunda başvuru geçersiz sayılır.” hükmü gereğince Bakanlığa müracaat etmeleri proje sahibine bildirilir,

7)Valilik, verilen kararı proje sahibine, diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının taşra teşkilatlarına bildirir,

8)Maden Kanununa göre I.Grup (Kum, çakıl ) dışında ruhsatlandırılan projelere ilişkin verilen kararlar ve Proje Tanıtım Dosyasının birer nüshası Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü’ne de gönderilir.

Bakanlıkca Yapılan İşlem Adımları

ÇED Süreci

Ek I Listesinde yer alan projeler ile Ek II Listesinde yer alan ve ‘ÇED Gereklidir' kararı(Valiliklerce verilecektir) verilen projeler için;

• Ek I Listesinde yer alan projelerde Ek III'e göre hazırlanan raporun veya ‘ÇED Gereklidir' kararı verilmiş projelerde ÇED Gereklidir kararı ve proje tanıtım dosyası ile birlikte Bakanlığa sunulması

• Raporun veya dosyanın Bakanlıkca incelenmesi

• Uygunsa, komisyon teşkili, raporun çoğaltılması

• Komisyon toplantısı

• Halkın katılımı toplantısı

• Kapsam ve özel format belirleme toplantısı

• Özel formata göre hazırlanmış raporun Bakanlığa iletilmesi

• Bakanlıkca raporun incelenmesi

• Raporun Bakanlıkta ve Valilikte halkın görüşüne açılması

• 1. İnceleme Değerlendirme Komisyon toplantısı

• Eksikliklerin tamamlanması

• 2. İnceleme Değerlendirme Komisyon Toplantısı

• Nihai ÇED Raporunun hazırlanması

• ‘ÇED Olumlu' veya ‘ÇED Olumlu Değildir' kararı

• Kararın Valiliğe, proje sahibine ve kurumlara bildirilmesi

ÖZEL DURUM / ÖZEL NOT:

7/2/1993 tarihinden önce uygulama projeleri onaylanmış veya çevre mevzuatı ve ilgili diğer mevzuat uyarınca yetkili mercilerden izin, ruhsat veya onay ya da kamulaştırma kararı alınmış veya yatırım programına alınmış veya mevzi imar planları onaylanmış projelere ve bu tarihten önce üretim ve/veya işletmeye başladığı belgelenen faaliyetlere 16. Madde hükümleri doğrultusunda bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.

23/6/1997 tarihinden önce ilgili mevzuatı gereğince güzergahı belirlenen veya yatırım programına alınan petrol ve gaz boru hatları, enerji nakil hatları, otoyollar, ekspres yollar, devlet yolları ve il yolları projelerine bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.

İLGİLİ KONULAR

EK-1 LİSTESİ PROJE TANITIM DOSYASI FORMATI

EK-2 LİSTESİ PROJE TANITIM DOSYASI FORMATI

ÇED AKIŞ ŞEMASI

RAPOR YAZIM REHBERİ